“ปัญหาสุขภาพจิต ที่หลายคนมองว่าเป็นเรื่องไกลตัว เป็นเรื่องของคนบ้า คนสติไม่ดี จึงไม่สนใจและไม่เข้าใจ” เป็นอคติที่สั่งสมมานานและกลายมาเป็นอุปสรรคด่านสำคัญของนักจิตวิทยา ที่พยายามจะสื่อสารความรู้ด้านสุขภาพจิตให้กับผู้คนในสังคม ได้รู้เท่าทันและมีภูมิคุ้มกันในการดูแลตัวเองและคนรอบข้าง
ดร.กัณฐรัตน์ เหลืองอ่อน CEO – ME HUG และนักจิตวิทยา ซึ่งสนใจเรื่องการขยายโอกาสการเข้าถึงบริการและการส่งเสริมป้องกันปัญหาด้านสุขภาพจิต พยายามทะลายกำแพงนี้ ด้วยการเริ่มศึกษาเทคโนโลยีใหม่ ๆ ในการดูแลเมนทัลเฮลท์ มาตั้งแต่ 7-8 ปีก่อน
“เราเห็นทางโลกตะวันตก ขยายโอกาสการเข้าถึงบริการด้านสุขภาพจิตผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ เขาพัฒนากันไปเยอะแล้ว เราก็อยากทำในเมืองไทยบ้าง แต่คนในสังคมรวมถึงบุคลากรด้านสุขภาพจิต ส่วนใหญ่ก็ยังไม่ค่อยเข้าใจเรื่องนี้ ว่าตัวเทคโนโลยีออนไลน์จะเข้ามาช่วยได้อย่างไร กระทั่งโควิดระบาด ทุกคนต้องเปลี่ยนมาใช้ระบบออนไลน์กันหมดเลย ซึ่งต้องใช้เวลาเรียนรู้กันอยู่นาน ทำให้มีคนเจ็บป่วยที่ตกหล่นไม่ได้รับการดูแลอยู่เยอะมาก เรารู้สึกพลาดโอกาสในการรับมือกับมันล่วงหน้า ในฐานะนักจิตวิทยาคนหนึ่ง ไม่อยากให้เทคโนโลยีมาดิสรัปชั่นเราแล้ว จึงอยากเรียนรู้และตั้งรับมันให้เร็วที่สุด”
ดร.กัณฐรัตน์ เล่าถึงแรงบันดาลใจ ที่เป็นแรงขับให้ตัวเองและทีมงานซึ่งมีความเชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตและเทคโนโลยีเมตาเวิร์ส ลุกขึ้นมาศึกษาเรื่องเมตาเวิร์สกับสุขภาพจิต เสนอโครงการขอรับการสนับสนุนจากกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ กระทั่งได้รับทุนประเภทเชิงยุทธศาสตร์ ประจำปี 2565นำมาสร้างนิทรรศการเสมือนจริงไว้ในโลกเมตาเวิร์ส จัดแสดงองค์ความรู้เกี่ยวกับงานวิจัยที่รีวิวมาจากต่างประเทศ ว่าตอนนี้มีการนำเทคโนโลยีเมตาเวิร์สมาใช้ในการดูแลสุขภาพจิตในด้านไหน และให้ผลลัพธ์เป็นอย่างไรบ้าง เช่น การรักษาผู้ป่วยโรคซึมเศร้า ออทิสติก อัลไซเมอร์ ผู้ติดยาเสพติด และผู้ป่วยจิตเภท ฯลฯ โดยผู้ที่สนใจรายละเอียดเชิงลึกสามารถกดลิงค์เข้าไปดูงานวิจัยต้นฉบับได้ด้วย
“ปกติเวลาเราจะดูนิทรรศการก็ต้องไปเดิน ซึ่งผู้จัดต้องใช้พื้นที่ และงบประมาณค่อนข้างเยอะในการจัดนิทรรศการขึ้นมาในแต่ละครั้ง แต่อันนี้เป็นนิทรรศการในโลกเมตาเวิร์ส ผู้ที่สนใจสามารถสร้างตัวอวตารเข้าไปเดินชมนิทรรศการได้เลย โดยที่ไม่ต้องเสียเวลาเดินทาง ไม่มีข้อจำกัดเรื่องสถานที่ จะดูผ่านโทรศัพท์มือถือ หรือคอมพิวเตอร์ก็ได้ เพียงแค่ล็อกอินเข้าไปในเว็บไซต์spatial ก็ชมได้แล้ว”
นิทรรศการเมตาเวิร์สกับเมนทัลเฮลท์ จัดขึ้นครั้งแรกที่ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ (TCDC) เป็นเวลา 1 เดือน ภายในงานนอกจากมีการนำนิทรรศการเมตาเวิร์สที่อยู่ในเว็บไซต์spatialมาให้ชม มีการจัดเสวนาแลกเปลี่ยนความรู้ในหัวข้อต่าง ๆ เช่น เมตาเวิร์สกับกลุ่มLGBTQ เมตาเวิร์สกับสุขภาพจิต เมตาเวิร์สกับกลุ่มเด็กและครอบครัว ฯลฯ แล้วยังมีการนำนวัตกรรม Virtual Reality หรือ VR ที่ CARIVA – AI and Robotics และ ME HUG ร่วมกันพัฒนาขึ้น มาให้ทดลองใช้ด้วย ซึ่งถือว่าเป็นไฮไลท์ที่ได้รับความสนใจอย่างมาก
“VR ที่เรานำมาให้ทดลอง มีทั้งโปรแกรมรักษาอาการกลัวความสูง ปัญหาความเครียดและความสัมพันธ์ ที่จะได้ทดลองพูดคุยกับอวตารของตัวเองในโลกเสมือน ได้ลองให้กำลังใจ ขอโทษ หรือขอบคุณตัวเอง เพื่อมอบความรักให้กับตนเอง ซึ่งได้รับสนใจอย่างมากทั้งจากเด็กและผู้ใหญ่ จนมีหลายหน่วยงานมาเชิญให้ไปจัดนิทรรศการเกือบทุกเดือน”
สำหรับใครที่ยังไม่มีโอกาสได้ชมนิทรรศการชุดนี้ ก็สามารถมาร่วมเดินทางสำรวจโลกเมตาเวิร์ส กับสุขภาพจิตกันได้ที่เว็บไซต์ spatial เทคโนโลยีความก้าวหน้าที่จะช่วยให้คุณรู้จัก เข้าใจ และเข้าถึงบริการด้านสุขภาพจิตได้ง่ายขึ้น
