โดย ดร.สรวงมณฑ์ สิทธิสมาน ประธานอนุกรรมการเกี่ยวกับการเฝ้าระวังสื่อที่ไม่ปลอดภัยและไม่สร้างสรรค์ เปิดเผยว่า นับเป็นอีกหนึ่งก้าวสำคัญของการขับเคลื่อนภารกิจของ คณะอนุกรรมการเกี่ยวกับการเฝ้าระวังสื่อที่ไม่ปลอดภัยและไม่สร้างสรรค์ ที่ได้ดำเนินการมาอย่างต่อเนื่อง ในยุคที่เทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์เข้ามามีบทบาทอย่างรวดเร็วและลึกซึ้งต่อการใช้ชีวิตประจำวัน  “สื่อ” จึงไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือในการสื่อสารอีกต่อไป แต่กลายเป็นพลังสำคัญที่กำหนดทิศทางความคิด ความเชื่อ และพฤติกรรมของสังคม ดังนั้น ความสามารถในการรู้เท่าทัน แยกแยะ และใช้สื่ออย่างรับผิดชอบ จึงเป็นทักษะสำคัญที่เราทุกคนควรมี โดยเฉพาะเด็ก เยาวชน และกลุ่มเปราะบางในสังคม

คณะอนุกรรมการเกี่ยวกับการเฝ้าระวังสื่อที่ไม่ปลอดภัยและไม่สร้างสรรค์ มีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมการรู้เท่าทันสื่อและพัฒนาแนวทางการเฝ้าระวังสื่ออย่างต่อเนื่อง ในปี 2567 ที่ผ่านมา ได้จัดกิจกรรม เสวนาสัญจรทั้ง 5 ภูมิภาค เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้และขับเคลื่อนสังคมแห่งการรู้เท่าทันสื่อ ซึ่งได้รับการตอบรับอย่างดียิ่งจากภาคีเครือข่ายหลากหลายภาคส่วน และในปี 2568 นี้  ได้ต่อยอดภารกิจดังกล่าว ด้วยการจัด งานเสวนาสัญจรเกี่ยวกับการส่งเสริมการรู้เท่าทันและเฝ้าระวังสื่อ 5 ภูมิภาค ระยะที่ 2 ภายใต้แนวคิด “รู้จัก รู้ใช้ รู้ทัน รู้รอบสื่อ AI” เพื่อการขับเคลื่อนสังคม เพื่อให้ประชาชนสามารถรู้เท่าทันต่อ การเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี โดยเฉพาะปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ที่เข้ามามีบทบาททั้งในเชิงบวกและในรูปแบบที่อาจสร้างความเข้าใจผิด

ในกิจกรรมสัญจรได้มุ่งเน้นการเผยแพร่ความรู้ พร้อมยังเป็นเวทีสำคัญในการ แลกเปลี่ยนความคิดเห็น รวบรวมข้อเสนอแนะ และสร้างกลไกความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม สื่อมวลชน และประชาชนทั่วไป จึงได้ข้อมูลสำคัญเชิงลึก สะท้อนความสำคัญของการใช้ AI ในชีวิตประจำวัน ทั้งด้านการศึกษา การทำงาน และสื่อสร้างสรรค์ ขณะเดียวกันก็เผยให้เห็นความเสี่ยงจากการใช้ AI อย่างไม่ระวัง ขาดการคิดวิเคราะห์ และแยกแยะข้อมูล โดยเฉพาะกลุ่มเด็ก เยาวชน และผู้สูงอายุ รวมไปถึงกลุ่มสื่อมวลชนที่ต้องรับมือกับกระแสข่าวลวงที่แพร่กระจายอย่างรวดเร็วผ่านเทคโนโลยี AI ซึ่งแนวทางการรับมือจึงไม่เพียงแต่เน้นการให้ความรู้เกี่ยวกับ AI Literacy เท่านั้น แต่ยังรวมถึงการสร้างระบบเฝ้าระวัง การส่งเสริมบทบาทชุมชนท้องถิ่น และการบ่มเพาะทักษะการคิดวิเคราะห์ในสังคมผ่านเครื่องมือและกิจกรรมที่สอดคล้องกับบริบทวัฒนธรรมแต่ละภูมิภาค

“ การเสวนาสัญจรทั้ง 5 ภูมิภาค ระยะที่ 2 ครั้งนี้ ที่ทำต่อเนื่องมาจากปีที่แล้ว โดยเน้นหนักเรื่องของสื่อ AI  เน้นคำว่ารู้รอบ เพราะต้องการให้เกิด รอบคิด รอบรู้ และรอบโลก เพราะ AI อยู่ในชีวิตประจำวันของทุกคน ซึ่งทั้ง 5 ภูมิภาค พบปัญหาเดียวกัน คือเรื่องของ AI แต่มีความแตกต่างกันในรายละเอียดแต่ละพื้นที่ และกลุ่มเป้าหมาย โดยเฉพาะ กลุ่มเยาวชนและผู้สูงอายุ จึงได้ข้อสรุปตรงกันว่า ในแต่กลุ่มต้องมีแกนนำ เข้ามาช่วยขับเคลื่อนให้รู้เท่าทันสื่อ ที่ไม่ใช่เป็นเพียงแค่การอธิบายเท่านั้น และจากสถานการณ์ที่เกิดขึ้น ทำให้อนุกรรมการเกี่ยวกับการเฝ้าระวังสื่อที่ไม่ปลอดภัยและไม่สร้างสรรค์ ต้องทำงานเชิงรุกในการลงพื้นที่ และพบว่าให้รับความร่วมมือจากผู้ที่เกี่ยวข้องเป็นอย่างดี  เพื่อเป็นการสร้างภูมิคุ้มกันและมีการส่งต่อองค์ความรู้ในแต่ละท้องถิ่น ทั้งนี้ได้มีการนำข้อมูลทั้งหมดมาวิเคราะห์ และสังเคราะห์เพื่อหาแนวทางการแก้ไขปัญหา และวางมาตรการ ต่อยอดองค์ความรู้ ส่งต่อให้สังคมรู้เท่าทันสื่อ โดยเน้นเฉพาะเจาะจงไปแต่ละกลุ่มเป้าหมาย และยังได้ทำงานคู่ขนานไปกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อเสริมพลัง จับมือแก้ปัญหา เพราะหากใช้ AI ไม่ถูกวิธีก็จะเป็นอันตราย ดร.สรวงมณฑ์ กล่าว”