โครงการริเริ่มขึ้นจากความเข้าใจอย่างลึกซึ้งในอัตลักษณ์ทางศาสนา วัฒนธรรม และภาษาของพื้นที่ ปัตตานี ยะลา และนราธิวาส โดยมีเป้าหมายหลักในการสร้าง “สะพานแห่งความเข้าใจ” ระหว่างหลักคำสอนอิสลามกับโลกดิจิทัลยุคใหม่ โครงการได้ร่วมมือกับเครือข่ายผู้นำโรงเรียนศาสนาอิสลาม (โต๊ะครู) และนักวิชาการในพื้นที่เพื่อพัฒนาหลักสูตร “ปอเนาะรู้เท่าทันสื่อ” ที่เหมาะสมกับบริบทเฉพาะ เพื่อเสริมทักษะการรู้เท่าทันสื่อ
แก่เยาวชนมุสลิม ให้สามารถใช้สื่ออย่างมีวิจารณญาณและป้องกันตนเองจากข้อมูลบิดเบือนอย่างมีประสิทธิภาพ ผลผลิตประกอบด้วย รายงานศึกษาข้อมูลบิดเบือน หลักสูตรดิจิทัลที่พัฒนา KSA สื่อสร้างสรรค์ 2 ภาษา และกิจกรรมอบรมครูและนักเรียน โดยมุ่งเน้นการจุดประกายให้สื่อดิจิทัลเป็นเครื่องมือที่ส่งเสริมการเรียนรู้ในสถาบันปอเนาะ
จุดเด่นโครงการ
โครงการได้สร้าง “PONDOK Model” หรือ “ปอเนาะ โมเดล” ซึ่งเป็นต้นแบบที่งดงามของการพัฒนาความรู้เท่าทันสื่อที่ผสานศรัทธาอิสลาม วัฒนธรรมมลายูท้องถิ่น และสื่อดิจิทัล เข้าด้วยกันอย่างลงตัว สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริงในสถาบันศึกษาปอเนาะ 20 แห่ง ในจังหวัดปัตตานี สร้างการมีส่วนร่วมของผู้นำทางศาสนา (Key Stakeholder Engagement) โดยโครงการประสบความสำเร็จในการจุดประกายให้โต๊ะครูและผู้ช่วยโต๊ะครูเปิดใจกว้างต่อการใช้สื่อดิจิทัลอย่างสร้างสรรค์ และเห็นพลังของสื่อเป็นเครื่องมือในการสอดแทรกหลักคำสอนทางศาสนา อันเป็นก้าวสำคัญในการสร้างความเชื่อมั่นในนวัตกรรมการเรียนรู้ เปิดพื้นที่ทางสังคมและการเรียนรู้ยกระดับบทบาทของผู้หญิง (ผู้ช่วยบาบอ/ครู กศน.) ในสถาบันศึกษาปอเนาะให้เด่นชัดยิ่งขึ้น ผ่านกิจกรรมอบรมทักษะการผลิตสื่อสร้างสรรค์อย่างง่าย ปลุกพลังการเรียนรู้ที่ยั่งยืนผ่านหลักสูตรและสื่อที่สร้างสรรค์ที่มีความเข้าใจง่ายและใช้ได้จริง โดยมีรากฐานที่เคารพในศาสนาและอัตลักษณ์ท้องถิ่นอย่างแท้จริง ซึ่งเป็นรากฐานของการเปลี่ยนแปลงด้านทักษะดิจิทัลที่ยั่งยืน
ผลผลิต
1. รายงานศึกษาสถานการณ์ข้อมูลบิดเบือนในแต่ละพื้นที่เพื่อนำมาออกแบบหลักสูตรและกิจกรรม
2. หลักสูตรการรู้เท่าทันสื่อดิจิทัลสำหรับโรงเรียนปอเนาะพัฒนา KSA ที่เหมาะสมกับบริบทสถาบันศึกษาปอเนาะ สร้าง Learning Outcomes ในระดับต่างๆ จำนวน 1 หลักสูตร
3. สื่อการรู้เท่าทันสื่อดิจิทัลสำหรับโรงเรียนปอเนาะ จำนวน 2 คลิป
4. กิจกรรมอบรมทักษะการรู้เท่าทันสื่อและการผลิตสื่อสร้างสรรค์อย่างง่าย ให้กับผู้ช่วยบาบอ (ผู้ช่วยโต๊ะครู) และครู กศน. ที่สนับสนุนนักเรียนในสถาบันปอเนาะนั้น เพื่อให้มีทักษะ ความรู้ และสามารถผลิตสื่อ เช่น อินโฟกราฟิก คลิปที่นำไปใช้ประโยชน์ได้ จำนวน 2 ครั้ง
5. จำนวนผู้เข้าร่วมกิจกรรมอบรมทักษะการรู้เท่าทันสื่อและการผลิตสื่อสร้างสรรค์อย่างง่าย ให้กับผู้ช่วยบาบอ (ผู้ช่วยโต๊ะครู) และครู กศน. ที่สนับสนุนนักเรียนในสถาบันปอเนาะนั้น เพื่อให้มีทักษะ ความรู้ และสามารถผลิตสื่อ เช่น อินโฟกราฟิกคลิปที่นำไปใช้ประโยชน์ได้ ผู้เข้าร่วมจำนวน 41 คน
6. กิจกรรมอบรมทักษะการรู้เท่าทันสื่อและการผลิตสื่อสร้างสรรค์ให้กับนักเรียนสถาบันศึกษาปอเนาะจำนวน 20 แห่ง ครั้งละ 1 วัน จำนวน 2 ครั้ง
7. จำนวนผู้เข้าร่วมกิจกรรมอบรมทักษะการรู้เท่าทันสื่อและการผลิตสื่อสร้างสรรค์ให้กับนักเรียนสถาบันศึกษาปอเนาะ 20 แห่ง จำนวน 60 คน
8. นิเทศติดตามหลักสูตร/การจัดโครงการ จำนวน 40 คน จำนวน 1 ครั้ง
9. กิจกรรมประกวดสื่อของนักเรียนปอเนาะ เพื่อค้นหาสื่อที่ดี
10. สื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์โดยสถาบันศึกษาปอเนาะ จำนวน 20 คลิป
11. การแถลงข่าวเปิดตัวหลักสูตร/ผลงานสื่อ
12. Spot วิทยุชุมชนแบบสั้น เพื่อรณรงค์เผยแพร่ในพื้นที่ จำนวน 2 คลิป
13. รายงานศึกษาสถานการณ์ข้อมูลบิดเบือนในแต่ละพื้นที่ เพื่อนำมาออกแบบหลักสูตรและกิจกรรม จำนวน 1 ฉบับ
ผลลัพธ์เชิงคุณภาพ
1. มีการนำหลักสูตรไปใช้จริงในสถานศึกษาปอเนาะ นำมาซึ่งแผนการพัฒนาและการต่อยอดโครงการในจังหวัดชายแดนภาคใต้ในอนาคต
2. กลุ่มผู้ช่วยโต๊ะครูและนักเรียนมีความรู้เท่าทันสื่อเฉลี่ยเพิ่มขึ้น อีกทั้งได้นําความรู้เกี่ยวกับการรู้เท่าทันสื่อและการผลิตสื่อไปใช้ในสถาบันศึกษาปอเนาะ และมีการนําเทคนิคที่ได้รับการอบรมไปใช้ในการผลิตสื่อ เช่น การใช้เครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ AI
ลิงก์ผลงาน
