ศาสตราจารย์อัลมอนด์ : เคยเห็นกองทัพกุ้งขึ้นมาเดินบนบกกันเป็นพัน ๆ ตัวไหมครับ เป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นแค่ปีละครั้ง ที่แก่งลำดวน อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี ครับ
คุกกี้ : แล้วมันเดินไปไหนกันเหรอ
ศาตราจารย์อัลมอนด์ : นี่แหละเป็นความสงสัยของนักวิจัยไทยท่านหนึ่งในอเมริกา ดร.วัชรพงษ์ หงส์จำรัสศิลป์ เขาเห็นข่าวนี้ในทีวีเมื่อหลายสิบปีก่อน ก็เลยสงสัยเหมือนคุกกี้นี่แหละ ก็เลยกลับมาเมืองไทยเพื่อหาคำตอบ
ศาสตราจารย์อัลมอนด์ ตัวการ์ตูนแอนิเมชัน ที่มีหูเหมือนกระต่าย ไว้หนวด ผมเรียบแปล้ แต่ท่าทางใจดี กำลังอธิบายปรากฏการณ์กุ้งเดินขบวนให้คุกกี้ สาวน้อยผมบ๊อบหน้าตาน่ารัก แต้ขี้สงสัย ให้เข้าใจถึงพฤติกรรมกุ้งก้ามขน ที่เดินกลับบ้านหลังถูกน้ำพัดไปหลายสิบกิโลเมตร รวมทั้งเรื่องราวข่าวสารวิทยาศาสตร์ที่น่าสนใจบนโลกใบนี้ ทั้งชีวิตสัตว์โลก นวัตกรรมการแพทย์ แม้แต่พฤติกรรมมนุษย์ ซึ่งเริ่มต้นจากความสงสัยแล้วค่อยๆไขความลับเรื่องนั้น ๆ ด้วยวิทยาศาสตร์ที่เข้าใจง่าย ผ่านการ์ตูนแอนิเมชัน Lucky Planet คุยข่าวเล่าวิทย์ ปี 2 ที่ ศศพิชญ์ รุจิรัตน์ และทีมงานบริษัท วิชเบอร์รี่ จำกัด นำเนื้อหาจากเสียงหรือวิดีโอออนไลน์ คล้ายรายการวิทยุ หรือ พอดแคสต์ รายการ “WiTcast” ที่เล่าข่าววิทยาศาตร์ทั้งในไทยและทั่วโลกได้อย่างสนุกสนาน เข้าใจง่ายและคุ้นหูผู้ฟังชาวไทยมาถึง 14 ปี นำมาผลิตเป็นรายการการ์ตูนแอนิเมชัน ถ่ายทอดเรื่องราวด้านวิทยาศาสตร์แบบสั้น ๆ ในหมวดความรู้ต่าง ๆ ตอนละ 3-5 นาที โดยได้รับการสนับสนุนจากกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ ประเภทเปิดรับทั่วไป ปี 2566 หลังประสบความสำเร็จมาแล้วในซีซัน 1
“คือผมมีโอกาสช่วยตัดต่อเบื้องหลังพอดแคสต์ แต่ไม่ได้เป็นเจ้าของหลักโดยตรง วันหนึ่งก็เลยเสนอเจ้าของว่า มันน่าเสียดาย มีคลังเสียงอยู่หลายชั่วโมง เอามาทำเป็นภาพดีกว่า วิธีก็คือเราเอาเสียงที่เป็นชั่วโมงมาตัดต่อให้เหลือแค่สามนาที บางทียาว มีคุยเล่น มีอะไรที่วิชาการมากเกินไป เราตัดทิ้ง แล้วก็เอาตัวการ์ตูนมาขยับพูดแทนหน้าของเขา ทำให้เข้าถึงง่าย ย่อยง่ายขึ้น สิ่งที่ต่างคือซีซันแรกเราเอาเสียงต้นฉบับมาตัดต่อเลย คุณภาพเสียงอาจยังไม่ค่อยดี ไม่ค่อยสมูท แต่พอซีซันสองเราปรับปรุง แทนที่จะเอาเสียงเดิมมาแบบดิบ ๆ ก็มีการพากย์เสียงใหม่ เติมเนื้อเรื่องใหม่ พัฒนาขึ้นไปจากเดิม”
ศศพิชญ์ เล่าถึงที่มาโครงการและความแตกต่างรายการทั้งสองซีซัน โดยเฉพาะ Lucky Planet คุยข่าวเล่าวิทย์ ปี 2 ทั้ง 25 ตอน ที่เน้นความรู้ชีวิตสัตว์โลกที่น่าสนใจ อย่าง แฮรี่กบวูล์ฟเวอรีน, ฝูงนกโหม่งโลก, หมีน้ำจอมอึด, หรือ จิ้งหรีดไร้เสียงหิ่งห้อยไร้แสง รวมทั้งความรู้สึกที่น่าสนใจแต่อธิบายได้ด้วยวิทยาศาสตร์ อย่างความรักและเรื่องราววิทยาศาสตร์อีกมากมาย ที่เผยแพร่ทางออนไลน์ เฟซบุ๊ก ยูทูบ และ ติ๊กต็อก ของ WiTcast มาตั้งแต่ปลายปี 2567 มียอดรับชมรวมมากกว่า 7 ล้านครั้ง จุดประกายให้ผู้ชมติดตามความรู้วิทยาศาสตร์จากสื่ออื่น หรือแหล่งข้อมูลอื่น ๆ พูดคุยต่อยอดถึงเรื่องราวต่าง ๆ เป็นการปลูกฝังวิธีคิดแบบวิทยาศาสตร์ ให้รู้จักคิดวิเคราะห์ ตั้งคําถามและหาคําตอบอย่างเป็นเหตุเป็นผล
“ไปเที่ยวภูเก็ตมา 2 วัน ฝนตกตลอด เฮ้อ ภูเก็ตไม่น่าเที่ยวเลย” ตรรกะวิบัติ! หรือ “เห็นเพื่อนชาวเกาหลี 2 คนชอบกินทุเรียน แสดงว่าคนเกาหลีชอบกินทุเรียนแน่เลย” ตรรกะวิบัติ!
ศาสตราจารย์อัลมอนด์พูดคุยกับสาวน้อยคุกกี้ในรายการ Lucky Planet คุยข่าวเล่าวิทย์ ปี 2 ในตอน ตรรกะวิบัติ หรือ Fallacy ที่ทำให้เกิดความเข้าใจผิด ๆ ของคนในสังคม ซึ่งมีมากมายหลายประเภท ทำให้หลายเรื่องกลายเป็นความขัดแย้งบานปลาย ถูกนำมาให้ความรู้ในรายการนี้ด้วย
“ตรรกะวิบัติ” จริง ๆ มันมีกี่ประเภท แต่ละประเภทยกตัวอย่างอะไรบ้าง เช่น ตรรกะวิบัติ เรื่องความเชื่อ พอเชื่อต่อ ๆ กันมาเราก็เลยคิดว่ามันเป็นสิ่งที่ถูกต้อง แล้วก็มาเล่าในมุมมองของวิทยาศาสตร์ ตอนนี้กลายเป็นตอนที่อยู่ ๆ ยอดวิวเยอะขึ้นมา ได้รับความนิยม เพราะพอดูจากฟีดแบ็ก คนก็เอาไปโยงกับชีวิตประจำวันได้ว่าสิ่งที่เราทำเมื่อก่อนจริง ๆ อาจเป็นวิธีคิดแบบตรรกะวิบัติ”
ศศพิชญ์ เล่าปิดท้ายถึงตอนหนึ่งของรายการ ที่มีเสียงตอบรับจากผู้ชมเป็นวงกว้าง รวมทั้งความภูมิใจจากแฟนรายการใหม่ ๆ ซึ่งราว 30% เป็นเด็กและเยาวชน ที่สนใจเรียนรู้เรื่องราววิทยาศาสตร์มากขึ้น ทำให้เขาและทีมงานถึงกับหายเหนื่อย ในการทำให้วิทยาศาสตร์ที่เข้าใจยาก กลายเป็นรายการที่ทลายกรอบความซับซ้อนทะลุสู่ความน่าสนใจ ให้ผู้ชมหลากเพศหลายวัย เรียนรู้วิทยาศาสตร์ในชีวิตจริงได้สนุกสนานมากขึ้น
รับชม Lucky Planet คุยข่าวเล่าวิทย์ ปี 2 ได้ที่ https://youtube.com/playlist?list=PLnngDzPu334B_eheKSeGv0L9NzhkhSLlf&si=7F3oP3UyVj5H7PuK
